Waarom het van de Randstad naar het Drenthe langer rijden is dan andersom, dat heb ik ondertussen ervaren. Ik kan nu beamen dat het gewoon echt zo is. Sinds 2024 wonen wij in een klein Drents dorp. Mijn oom zou zeggen: ‘daar waar jij zit, woont anderhalf mens en een paardenkop’ en dat is waar. Zeker als ik onze achtertuin in kijk, dan zie ik door alle bomen het bos niet meer. Dat was in de Randstad wel anders. Daar keken we vanuit ons dakterras langs hoge appartementen uit op een stapelstad. Er was veel meer te zien op een vierkante meter. We reden dan regelmatig vanuit het westen naar uithoeken van het land om familie te bezoeken. En voordat we de stad uit waren, een beetje het weidse gevoel te pakken hadden en echt ‘on road’ zaten, hadden we er qua indrukken gevoelsmatig al een halve dag opzitten. Dat is andersom gewoon niet zo. Als je vanuit Drenthe aankomt in de Randstad, ben je 10 huizen, 5 maneges en een supermarkt verder. Een heel ander perspectief dus.
Perspectieven
Voor alles is wat te zeggen en een verhaal heeft altijd twee of zelfs meer dan twee kanten. Als een verhaal altijd twee kanten heeft zou je technisch gezien kunnen stoppen met ruzie maken.
Zo vertelde mijn zus mij eens een verhaal. En zoals de post soms ook wel eens op tijd komt, kwam daar dezelfde dag nog mijn andere zus en hoor ik dezelfde gebeurtenis van de andere kant. In beide verhalen kon ik me goed inleven. Als die twee van elkaar zouden weten wat ik wist, dan zou er een vredesduif besteld kunnen worden.
Hoe blij we eigenlijk mogen zijn met onze verhalen met verschillende belevingen, dat beseffen we ons eigenlijk niet zo heel goed. Vele verhalen kennen geen andere kant meer, zoals bij oorlog. Het perspectief ontbreekt aan alle kanten en het zicht op perspectief is verdwenen.
Zoals sommigen weten en velen niet, ben ik naast Mediator ook Maatschappelijk Werker ook wel Sociaal Werker genoemd, het verschil weet ik eigenlijk niet zo goed, het is maar net welk imago je het meest aanspreekt denk ik. Ik bezoek dan mensen die we altijd “cliënten” noemen (ingewikkelde term wel, maar zo heeft ieder woord een uitleg).
Cliënten vragen mij wel regelmatig:
“Maar hoe is dat dan voor jou om al die verhalen te horen?”
“wie zorgt er dan voor jou?”
“Neem je dat niet allemaal mee naar huis?”
“Ik wil jou niet te veel belasten”
“Hoe kan jij dit werk doen?”
“Hoe kom je er eigenlijk überhaupt bij om dit werk te doen?”
“Als je het niet zelf hebt meegemaakt, dan weet je niet hoe het is, maar daar kan jij niks aan doen!”
“Wat voor achtergrond heb jij?”
Daar sta je dan, met je eigen perspectief, het gesprek kan beginnen, de toon is gezet en mijn taak is om de muziek weer te laten spelen.
De verjaardagstaart
Ken je dat gevoel? Je zit op een verjaardag en pas na twee uur komt eindelijk de taart. In de tussentijd hebben meerdere gasten al tussen neus en lippen door laten vallen dat ze wel zin hebben in een stukje, waardoor de hunkering naar taart in de tussentijd flink oploopt. Ondertussen vraag jij je af of dit misschien het enige hapje van de middag wordt. Je beseft dat die kans groot is en baalt dat je thuis niet wat meer geluncht hebt.
En ken je dan dat moment als, na een heel ritueel van zang, kaarsjes en een speech, het mes eindelijk in de taart gaat en de verdeling kan beginnen?
En ken je dan het moment, dat je stiekem even kijkt welk stuk groter is en dat je checkt of de verdeling wel eerlijk gaat en hoe er met de kruimels wordt omgegaan?
En ken je dan het gevoel dat je zo gefocust raakt op die taart dat je niets ander meer ziet en de hele kamer om je heen vervaagt? Dat er nog maar één gedachte door je hoofd spookt “die taart gaat helemaal op..”!
“Je primaire behoeftes kunnen de overhand nemen waardoor je perspectief beperkt houdbaar is”.
Je beste rotscenario
In mediation is een van de eerste doelen om in het conflict de spreekwoordelijke koek (of taart) te vergroten. Daar wordt mee bedoeld dat je eerst perspectieven verzameld van alle betrokkenen.
Maar hoe zet je überhaupt die eerste stap om met elkaar aan tafel te gaan als de kruimels die er nog over waren al meermaals zijn besproken en de koek al een hele tijd op is. De twijfels slaan vaak bij de gedachte aan de eerste stap al toe en de overwegingen om het wel maar vooral niet te doen worden per direct in het draaiend rat gesmeten. “Wat als we elkaar nog meer verliezen, nu kunnen we elkaar nog in de ogen kijken op een verjaardag”. “Laten we de boel nou maar een beetje rustig houden, zoals we altijd doen”. “Ik ben niet degene die deze situatie heeft veroorzaakt”. Al bovenstaande scenario’s zijn uiteraard vast waar en tegelijkertijd een keus, de vraag is dan, wat levert je beste rotscenario je nu op?
In veel gevallen kan je beste rotscenario de oplossing zijn voor het probleem en levert het je dus daadwerkelijk iets op. Het geeft dan een soort houvast of zekerheid. Je weet nu wat je aan de ander hebt en hoe de interacties onderling gaan verlopen. Vaak worden je voorspellingen dan ook bevestigd, een Self fulfilling prophecy, of de welbekende “zienouwel”.
“Waar een wil is is een weg, waar geen wil is is wel een omweg en waar onwil is is altijd wel een uitweg”.
Als jij je onheus behandeld voelt, op welke manier hou jij dan rekening met het perspectief van de ander?